Cắt giảm lãi suất
Ngân hàng sử dụng việc điều chỉnh lãi suất để thay đổi cách thức lưu chuyển dòng tiền. Khi ngân hàng cắt giảm lãi suất, thu nhập từ việc gửi tiền vào ngân hàng giảm xuống. Do đó, việc cắt giảm lãi suất sẽ khiến dòng tiền chảy ra khỏi ngân hàng, tiền gửi sẽ chuyển thành đầu tư hoặc tiêu dùng. Kết quả là tính thanh khoản của dòng vốn sẽ tăng lên.
Cắt giảm lãi suất sẽ đưa thêm nhiều vốn vào thị trường chứng khoán, giúp giá cổ phiếu tăng. Đồng thời, điều này cũng kích thích sự phát triển của ngành bất động sản, thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng vay vốn để tái sản xuất và khuyến khích người tiêu dùng vay tiền để mua sắm các mặt hàng giá trị lớn, từ đó dần làm nền kinh tế nóng lên.
Trong một nỗ lực đặc biệt nhằm hạn chế hậu quả kinh tế của virus corona, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã cắt giảm lãi suất trọn một điểm phần trăm xuống gần bằng 0. Sau đó, ngân hàng trung ương của nhiều quốc gia và khu vực cũng áp dụng biện pháp cắt giảm lãi suất hoặc các chính sách tiền tệ nới lỏng khác. Theo thống kê chưa đầy đủ, trong nửa đầu năm 2020, các ngân hàng trung ương trên thế giới đã cắt giảm lãi suất hơn 200 lần.
Các đợt cắt giảm lãi suất của ngân hàng trung ương các nước lớn trong năm 2020

Vì sao ngân hàng trung ương chọn cắt giảm lãi suất
Đối với hầu hết các ngân hàng trung ương, trách nhiệm hàng đầu là đảm bảo việc làm và mức lạm phát hợp lý. Ngân hàng trung ương cắt giảm lãi suất để tăng tính thanh khoản của dòng vốn, thúc đẩy tiêu dùng và hỗ trợ thị trường chứng khoán.
Lãi suất quỹ liên bang rất quan trọng vì nhiều loại lãi suất khác, cả trong nước và quốc tế, đều gắn trực tiếp với nó hoặc biến động sát theo nó.
Khi Fed "cắt giảm lãi suất", điều đó có nghĩa là FOMC quyết định hạ lãi suất mục tiêu quỹ liên bang. Lãi suất mục tiêu là định hướng cho mức lãi suất thực tế mà các ngân hàng tính cho nhau đối với các khoản vay dự trữ qua đêm. Lãi suất cho vay liên ngân hàng do từng ngân hàng tự thỏa thuận và thường bám sát lãi suất mục tiêu. Lãi suất mục tiêu còn được gọi là "lãi suất quỹ liên bang" hoặc "lãi suất danh nghĩa".
Lãi suất quỹ liên bang là một công cụ chính sách tiền tệ nhằm đạt được các mục tiêu của Fed là ổn định giá cả (lạm phát thấp) và tăng trưởng kinh tế bền vững. Việc thay đổi lãi suất quỹ liên bang tác động đến cung tiền, bắt đầu từ các ngân hàng và cuối cùng lan tỏa đến người tiêu dùng.
Fed hạ lãi suất để kích thích tăng trưởng kinh tế. Chi phí vốn thấp hơn có thể khuyến khích vay mượn và đầu tư. Tuy nhiên, khi lãi suất quá thấp, nó có thể thúc đẩy tăng trưởng quá mức và có thể gây ra lạm phát. Lạm phát làm xói mòn sức mua và có thể đe dọa tính bền vững của quá trình mở rộng kinh tế mong muốn.
Ngược lại, khi tăng trưởng quá nóng, Fed sẽ tăng lãi suất. Việc tăng lãi suất được sử dụng để làm chậm lạm phát và đưa tăng trưởng về mức bền vững hơn. Lãi suất không thể quá cao, vì chi phí vốn đắt đỏ hơn có thể đẩy nền kinh tế vào giai đoạn tăng trưởng chậm hoặc thậm chí suy thoái.
Fed điều chỉnh lãi suất này để đạt được một mục tiêu – duy trì việc làm tối đa và ổn định giá cả tại Mỹ. Khi nền kinh tế yếu, lãi suất sẽ được cắt giảm để bơm thêm thanh khoản vào thị trường nhằm kích thích kinh tế. Khi nền kinh tế mạnh, lãi suất sẽ được nâng lên để giảm cung tiền và ngăn nền kinh tế phát triển quá nóng.
Việc ngân hàng trung ương cắt giảm lãi suất có tác động gì?
1. Nhà giao dịch cổ phiếu hầu như luôn vui mừng khi Fed cắt giảm lãi suất
Do chi phí tiền tệ giảm, chi phí hoạt động của doanh nghiệp được cắt giảm và chi phí huy động vốn trên thị trường chứng khoán cũng giảm theo. Điều này sẽ thúc đẩy nhiều dòng vốn hơn chảy vào thị trường chứng khoán, đồng thời kích thích đầu tư của doanh nghiệp.
Ví dụ, vào tháng 3 năm nay, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã tuyên bố cắt giảm lãi suất 50 điểm cơ bản. Chịu ảnh hưởng từ tin cắt giảm lãi suất mạnh, chứng khoán Mỹ vốn đang giảm trong ngày đã lập tức tăng vọt, nhưng đà tăng không kéo dài và thị trường sau đó dao động. Không phải lần nào Fed cắt giảm lãi suất thì thị trường chứng khoán cũng chắc chắn tăng. Tuy nhiên, những tình huống như vậy càng củng cố niềm tin của đa số nhà đầu tư rằng việc ngân hàng trung ương cắt giảm lãi suất là tin tốt cho thị trường chứng khoán.

2. Lãi suất tác động đến hành vi của người tiêu dùng
Khi lãi suất giảm, chi phí vay rẻ hơn, giúp việc mua sắm lớn bằng tín dụng trở nên dễ dàng hơn, chẳng hạn như vay thế chấp mua nhà, vay mua ô tô và chi tiêu bằng thẻ tín dụng.
Khi lãi suất tăng, chi phí vay đắt đỏ hơn, làm giảm tiêu dùng. Tuy nhiên, lãi suất cao hơn lại có lợi cho người gửi tiết kiệm vì họ nhận được lãi suất tiền gửi hấp dẫn hơn.
i. Lãi suất tiền gửi giảm và tỷ lệ lạm phát trong nước tăng làm giảm thu nhập từ đầu tư phi rủi ro, buộc người gửi tiền phải dùng tiền gửi của mình để tiêu dùng và đầu tư.
ii. Việc ngân hàng trung ương cắt giảm lãi suất sẽ làm giảm lãi suất cho vay, giảm chi phí huy động vốn của doanh nghiệp và tăng biên lợi nhuận. Doanh nghiệp sẽ tăng đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất, mua nguyên vật liệu, máy móc thiết bị, xây dựng nhà máy, v.v. Tất cả những nhu cầu này đều có thể thúc đẩy tiêu dùng.
iii. Cắt giảm lãi suất dẫn đến việc phát hành tiền quá mức, đồng thời kéo theo xu hướng giảm của biên độ lãi suất trái phiếu chính phủ. Việc đồng nội tệ mất giá có lợi cho việc thúc đẩy xuất khẩu. Bên cạnh đó, đồng nội tệ mất giá khiến giá hàng nhập khẩu tăng, và người tiêu dùng trong nước sẽ có xu hướng mua hàng sản xuất trong nước nhiều hơn.