การลดอัตราดอกเบี้ย
ธนาคารใช้การปรับอัตราดอกเบี้ยเพื่อเปลี่ยนทิศทางการไหลเวียนของเงินทุน เมื่อธนาคารลดอัตราดอกเบี้ย ผลตอบแทนจากการฝากเงินไว้กับธนาคารจะลดลง ดังนั้นการลดอัตราดอกเบี้ยจะทำให้เงินทุนไหลออกจากธนาคาร และเงินฝากจะถูกนำไปลงทุนหรือใช้จ่าย ส่งผลให้สภาพคล่องของเงินทุนเพิ่มขึ้น
การลดอัตราดอกเบี้ยจะดึงเงินทุนเข้าสู่ตลาดหุ้นมากขึ้น ซึ่งช่วยหนุนให้ราคาหุ้นปรับตัวขึ้น อีกทั้งยังกระตุ้นการพัฒนาของอุตสาหกรรมอสังหาริมทรัพย์ ส่งเสริมให้ภาคธุรกิจขยายการกู้ยืมเพื่อขยายการผลิต และจูงใจให้ผู้บริโภคกู้เงินเพื่อซื้อสินค้าราคาสูง ซึ่งจะค่อย ๆ ทำให้เศรษฐกิจร้อนแรงขึ้น
ในความพยายามครั้งพิเศษเพื่อจำกัดผลกระทบทางเศรษฐกิจจากไวรัสโคโรนา ธนาคารกลางสหรัฐได้ลดอัตราดอกเบี้ยลงเต็ม 1 จุดเปอร์เซ็นต์จนเกือบเป็นศูนย์ หลังจากนั้น ธนาคารกลางในหลายประเทศและภูมิภาคก็ได้ลดอัตราดอกเบี้ยหรือใช้นโยบายการเงินแบบผ่อนคลายอื่น ๆ ตามมา จากสถิติเบื้องต้น ในครึ่งแรกของปี 2020 ธนาคารกลางทั่วโลกลดอัตราดอกเบี้ยรวมกันมากกว่า 200 ครั้ง
ธนาคารกลางของประเทศหลักที่ลดอัตราดอกเบี้ยในปี 2020

เหตุใดธนาคารกลางจึงเลือกลดอัตราดอกเบี้ย
สำหรับธนาคารกลางส่วนใหญ่ หน้าที่หลักคือการดูแลการจ้างงานและรักษาอัตราเงินเฟ้อให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม ธนาคารกลางลดอัตราดอกเบี้ยเพื่อเพิ่มสภาพคล่องของเงินทุน กระตุ้นการบริโภค และเป็นผลดีต่อตลาดหุ้น
อัตราดอกเบี้ยกองทุนรัฐบาลกลาง (Federal Funds Rate) มีความสำคัญ เพราะอัตราดอกเบี้ยอื่น ๆ จำนวนมากทั้งในและต่างประเทศผูกโยงกับอัตรานี้โดยตรง หรือเคลื่อนไหวไปในทิศทางเดียวกันอย่างใกล้ชิด
เมื่อ Fed "ลดอัตราดอกเบี้ย" หมายถึงการที่คณะกรรมการ FOMC ตัดสินใจลดอัตราเป้าหมายของอัตราดอกเบี้ยกองทุนรัฐบาลกลาง อัตราเป้าหมายนี้เป็นแนวทางสำหรับอัตราที่แท้จริงที่ธนาคารเรียกเก็บจากกันในการกู้ยืมเงินสำรองข้ามคืน อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ระหว่างธนาคารจะตกลงกันเองระหว่างแต่ละธนาคาร และโดยปกติจะอยู่ใกล้กับอัตราเป้าหมาย อัตราเป้าหมายอาจเรียกอีกอย่างว่า "อัตราดอกเบี้ยกองทุนรัฐบาลกลาง" หรือ "อัตราดอกเบี้ยที่เป็นตัวเงิน"
อัตราดอกเบี้ยกองทุนรัฐบาลกลางเป็นเครื่องมือทางนโยบายการเงินที่ใช้เพื่อบรรลุเป้าหมายของ Fed ในด้านเสถียรภาพของราคา (เงินเฟ้อต่ำ) และการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน การเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยกองทุนรัฐบาลกลางส่งผลต่อปริมาณเงิน โดยเริ่มจากธนาคาร แล้วส่งผ่านไปถึงผู้บริโภคในที่สุด
Fed ลดอัตราดอกเบี้ยเพื่อกระตุ้นการเติบโตทางเศรษฐกิจ ต้นทุนทางการเงินที่ต่ำลงจะจูงใจให้เกิดการกู้ยืมและการลงทุน อย่างไรก็ตาม หากอัตราดอกเบี้ยต่ำเกินไป ก็อาจกระตุ้นให้เศรษฐกิจเติบโตมากเกินไปและอาจเกิดเงินเฟ้อ เงินเฟ้อจะกัดกร่อนอำนาจซื้อ และอาจบั่นทอนความยั่งยืนของการขยายตัวทางเศรษฐกิจที่ต้องการ
ในทางกลับกัน เมื่อเศรษฐกิจเติบโตมากเกินไป Fed จะขึ้นอัตราดอกเบี้ย การขึ้นอัตราดอกเบี้ยใช้เพื่อชะลอเงินเฟ้อและทำให้การเติบโตกลับสู่ระดับที่ยั่งยืนมากขึ้น แต่อัตราดอกเบี้ยก็ไม่ควรสูงเกินไป เพราะต้นทุนทางการเงินที่แพงขึ้นอาจทำให้เศรษฐกิจเข้าสู่ช่วงเติบโตช้าหรือถึงขั้นหดตัว
Fed ปรับอัตราดอกเบี้ยนี้เพื่อบรรลุเป้าหมายเดียว คือการรักษาระดับการจ้างงานสูงสุดและเสถียรภาพของราคาในสหรัฐอเมริกา เมื่อเศรษฐกิจอ่อนแอ จะลดอัตราดอกเบี้ยเพื่ออัดฉีดสภาพคล่องเข้าสู่ตลาดมากขึ้นและกระตุ้นเศรษฐกิจ เมื่อเศรษฐกิจแข็งแกร่ง จะขึ้นอัตราดอกเบี้ยเพื่อลดปริมาณเงินและป้องกันไม่ให้เศรษฐกิจร้อนแรงเกินไป
การลดอัตราดอกเบี้ยของธนาคารกลางส่งผลกระทบอย่างไร?
1. นักเทรดหุ้นแทบทุกคนยินดีเมื่อ Fed ลดอัตราดอกเบี้ย
เนื่องจากต้นทุนของเงินลดลง ต้นทุนการดำเนินงานของบริษัทจึงลดลง และต้นทุนการระดมทุนในตลาดหุ้นก็ลดลงด้วย สิ่งนี้จะกระตุ้นให้เงินทุนไหลเข้าสู่ตลาดหุ้นมากขึ้น และกระตุ้นการลงทุนของภาคธุรกิจ
ตัวอย่างเช่น ในเดือนมีนาคมปีนี้ ธนาคารกลางสหรัฐประกาศลดอัตราดอกเบี้ย 50 จุดพื้นฐาน จากข่าวการลดดอกเบี้ยอย่างรุนแรง หุ้นสหรัฐฯ ที่ร่วงลงในวันเดียวกันได้พุ่งขึ้นทันที แต่ก็อยู่ได้ไม่นานและเคลื่อนไหวผันผวน ไม่ใช่ทุกครั้งที่ Fed ลดอัตราดอกเบี้ยแล้วตลาดหุ้นจะต้องปรับตัวขึ้น อย่างไรก็ตาม สถานการณ์เช่นนี้ยิ่งตอกย้ำความเชื่อของนักลงทุนส่วนใหญ่ว่า หากธนาคารกลางลดอัตราดอกเบี้ย ก็จะเป็นข่าวดีสำหรับตลาดหุ้น

2. อัตราดอกเบี้ยส่งผลต่อพฤติกรรมผู้บริโภค
เมื่ออัตราดอกเบี้ยลดลง การกู้ยืมจะมีต้นทุนถูกลง ทำให้การซื้อสินค้าราคาสูงด้วยสินเชื่อเป็นภาระน้อยลง เช่น สินเชื่อที่อยู่อาศัย สินเชื่อรถยนต์ และค่าใช้จ่ายผ่านบัตรเครดิต
เมื่ออัตราดอกเบี้ยสูงขึ้น การกู้ยืมจะมีต้นทุนแพงขึ้น ซึ่งจะฉุดรั้งการบริโภค อย่างไรก็ตาม อัตราดอกเบี้ยที่สูงขึ้นเป็นผลดีต่อผู้ออมที่จะได้รับดอกเบี้ยเงินฝากที่ดีขึ้น
i. ดอกเบี้ยเงินฝากที่ลดลงและอัตราเงินเฟ้อในประเทศที่สูงขึ้นทำให้ผลตอบแทนจากการลงทุนที่ไม่มีความเสี่ยงลดลง และจะผลักดันให้ผู้ฝากเงินนำเงินฝากไปใช้จ่ายและลงทุน
ii. การลดอัตราดอกเบี้ยของธนาคารกลางจะทำให้อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ลดลง ลดต้นทุนทางการเงินของภาคธุรกิจ และเพิ่มอัตรากำไร ภาคธุรกิจจะเพิ่มการลงทุน ขยายขนาดการผลิต ซื้อวัตถุดิบ เครื่องจักรและอุปกรณ์ สร้างโรงงาน ฯลฯ ความต้องการเหล่านี้ล้วนช่วยขับเคลื่อนการบริโภค
iii. การลดอัตราดอกเบี้ยนำไปสู่การออกเงินตรามากเกินไป ซึ่งจะทำให้กรอบอัตราดอกเบี้ยของพันธบัตรรัฐบาลมีแนวโน้มลดลงด้วย การอ่อนค่าของเงินสกุลท้องถิ่นช่วยส่งเสริมการส่งออก นอกจากนี้ การอ่อนค่าของเงินสกุลท้องถิ่นยังทำให้ราคาสินค้านำเข้าสูงขึ้น และผู้บริโภคในประเทศจะหันมาซื้อสินค้าที่ผลิตในประเทศมากขึ้น