Năm nay, COVID-19 đã giáng đòn mạnh vào nền kinh tế toàn cầu, nhưng dưới sự dẫn dắt của các gã khổng lồ công nghệ như Apple, Tesla, Amazon, Alphabet, Facebook và Microsoft, chỉ số Nasdaq liên tục lập đỉnh kỷ lục mới.
Tesla, Facebook, Amazon, Apple và các cổ phiếu tăng nóng khác hiện trông rất giống các cổ phiếu bong bóng "Nifty Fifty" của thập niên 1970.
Nifty Fifty
Tại Hoa Kỳ, thuật ngữ Nifty Fifty là tên gọi không chính thức dành cho năm mươi cổ phiếu vốn hóa lớn được ưa chuộng trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York trong thập niên 1960 và 1970, vốn được xem rộng rãi là những cổ phiếu tăng trưởng vững chắc để mua và nắm giữ, hay cổ phiếu "blue-chip".
50 cổ phiếu này bao gồm Coca-Cola, Walt Disney, IBM, Philip Morris, McDonald's...
Thế giới khi đó như nằm trong tay họ. Đây là những cổ phiếu chỉ có một quy tắc, và quy tắc đó là mua chúng bằng mọi giá. Đó là những công ty tuyệt vời, và việc bạn trả bao nhiêu để mua chúng không quan trọng, cho đến khi nó trở nên quan trọng.
Bong bóng dot-com
Bong bóng dot-com bắt đầu khi Netscape, nhà cung cấp trình duyệt Internet, niêm yết trên sàn chứng khoán Nasdaq vốn tập trung vào công nghệ vào ngày 9 tháng 8 năm 1995. Công ty đang thua lỗ này, mới được thành lập năm 1994, ra mắt thị trường chứng khoán với giá 28 USD/cổ phiếu. Trong ngày giao dịch đầu tiên, giá cổ phiếu có lúc chạm gần 75 USD. Kể từ giữa thập niên 1990, bất cứ thứ gì liên quan đến Internet có chữ ".com" hay "e-" trong tên đều được nhà đầu tư săn đón, bất kể có mô hình kinh doanh vững chắc đằng sau hay không. Nhà đầu tư trở nên tham lam trước triển vọng thu lợi khổng lồ từ mạng lưới toàn cầu tưởng chừng vô tận.
Những kỳ vọng bị thổi phồng này đạt đỉnh vào đầu năm 2000. Chỉ số Nasdaq Composite đã tăng gấp năm lần trong năm năm.
Khi bong bóng công nghệ cuối cùng vỡ vào tháng 3 năm 2000, hàng nghìn tỷ giá trị thị trường đã tan thành mây khói. Trong giai đoạn vỡ mộng này, chỉ số Nasdaq giảm gần 80% và đóng cửa ở mức 1.114,11 điểm vào ngày 9 tháng 10 năm 2002.
Bong bóng dot-com 2.0?
Ở thời kỳ đỉnh cao, nhóm Nifty Fifty chiếm gần như toàn bộ mức tăng của chỉ số S&P 500. Nếu điều này nghe quen thuộc đến lạ, đó là vì Nifty Fifty ngày nay chính là Facebook, Apple, Amazon, Netflix, Alphabet, Microsoft và Tesla.
Giống như Nifty Fifty ngày trước, những cổ phiếu này là các công ty thống trị trong thời đại của mình. Chúng hiện diện trong mọi khía cạnh cuộc sống của chúng ta, sở hữu sức mạnh thương hiệu lớn và được nhà đầu tư mua vào cuồng nhiệt.
Như tên lửa SpaceX đưa chiếc Tesla Roadster lên quỹ đạo, cổ phiếu Tesla đang trên hành trình thẳng đứng ra ngoài vũ trụ.
Năm 2019, giá cổ phiếu Tesla đã tăng khoảng 800%, và đã tăng hơn 330% kể từ đầu năm 2020. Một số nhà phân tích cho rằng Tesla là "một trong những cổ phiếu nguy hiểm nhất" ở Phố Wall.

Cuộc tranh luận về giá cổ phiếu Tesla chưa bao giờ dừng lại.
Phe lạc quan về cổ phiếu Tesla thường lập luận rằng công ty đang thống trị thị trường xe điện toàn cầu còn non trẻ, và việc so sánh cổ phiếu cùng mức định giá của Tesla với các cổ phiếu ô tô truyền thống là không phù hợp.
Phe bi quan về Tesla thường chỉ ra rằng định giá của cổ phiếu này cực kỳ cao, kể cả khi so với các cổ phiếu công nghệ tăng trưởng cao, và Tesla sẽ phải đối mặt với làn sóng cạnh tranh mới chưa từng có trong vài năm tới.
Công ty có thể duy trì hoạt động kinh doanh tuyệt vời và bền vững trong nhiều năm tới, nhưng sự cạnh tranh tự nhiên của thị trường khiến bất kỳ công ty nào cũng cực kỳ khó giữ vị thế thống trị mãi mãi. Đó là lý do định giá quan trọng.
Nếu nhà đầu tư nắm giữ nhiều cổ phiếu Nifty Fifty từ năm 1972 đến 1992, họ sẽ đạt được mức lợi nhuận khá (trên 10%). Điều này nghe có vẻ tuyệt vời trên lý thuyết, nhưng phần lớn nhà đầu tư hẳn đã mất kiên nhẫn sau mười năm lợi nhuận bằng 0 hoặc âm. Nói cách khác, những cổ đông mua các cổ phiếu này vào năm 1972 nhiều khả năng không phải là những người thu lợi từ chúng vào năm 1992.
Bài học từ Nifty Fifty, rằng sự vĩ đại và tăng trưởng trong quá khứ của một công ty là chưa đủ, đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Mức định giá khởi điểm, tức số tiền bạn thực sự bỏ ra để mua một doanh nghiệp, luôn quan trọng và đến nay vẫn vậy.